Tibbi yazı
«Sağlam bağırsaq — sağlam düşüncə»: bağırsaq–beyin oxu
«Sağlam bağırsaq — sağlam düşüncə» Dr. Dilarə Həsənovanın şüarıdır və saytın adı (GutMind — «bağırsaq və düşüncə») da bu fikirdən gəlir. Bəs elm bağırsaqla beyin arasındakı əlaqə barədə nə deyir?
Bağırsaq niyə «ikinci beyin» adlanır?
Bağırsaq divarında yüz milyonlarla sinir hüceyrəsindən ibarət ayrıca sinir şəbəkəsi var. Bu şəbəkə bağırsağın hərəkətini, ifrazatını və qan dövranını idarə edir. Buna görə bağırsağın sinir sistemi bəzən «ikinci beyin» adlandırılır.
Bağırsaq–beyin oxu nədir?
Bağırsaq və beyin ikitərəfli əlaqədədir. Bu əlaqə sinirlər (xüsusən azan sinir), hormonlar, immun sistemi və bağırsaq mikrobiotasının məhsulları vasitəsilə həyata keçirilir. Stress, narahatlıq və yuxusuzluq bağırsağın hərəkətinə və həssaslığına təsir edə bilər. Bağırsaq şikayətləri isə əhvala və gündəlik həyatın keyfiyyətinə təsir edir.
Bağırsaq–beyin oxu
Beyin
- Sinirlər (xüsusən azan sinir)
- Hormonlar
- İmmun sistemi
- Mikrobiotanın məhsulları
Bağırsaq
Serotonin barədə bir dəqiqləşdirmə
Bədəndəki serotoninin böyük hissəsi bağırsaqda istehsal olunur və bağırsağın hərəkətinin tənzimlənməsində iştirak edir. Amma bağırsaq serotonini birbaşa beynə keçmir. Bağırsaq sağlamlığı ilə əhval arasındakı əlaqə daha mürəkkəb və dolayıdır, elmi araşdırmalar davam edir.
Bu əlaqə praktikada nə deməkdir?
- Qıcıqlanmış bağırsaq sindromunda stress şikayətləri artıra bilər, stressin idarə olunması isə müalicənin bir hissəsidir.
- Ağrılı proktoloji problemlər, məsələn anal çat, defekasiya qorxusu və gərginlik yaradır, bu da qəbizliyi dərinləşdirir.
- Müntəzəm qidalanma, yuxu, hərəkət və stressin idarə olunması həm bağırsağa, həm ümumi rifaha xeyirlidir.
Gündəlik tövsiyələr
- Lifli, müxtəlif və müntəzəm qidalanma
- Kifayət qədər su
- Gündəlik fiziki aktivlik
- Yuxu rejimi
- Stressi idarə etmək üçün sizə uyğun üsullar: gəzinti, nəfəs məşqləri, sevdiyiniz məşğuliyyət
- Bağırsaq şikayətləri uzun sürürsə, səbəbi stressdə axtarmazdan əvvəl həkim müayinəsindən keçin
Modern Hospital-ın «Bağırsaqlar niyə «ikinci beyin» hesab olunur?» videosunda Dr. Həsənova bu mövzunu qısaca izah edir.