Diaqnostika
Kolonoskopiya
- Bölmə
- Diaqnostika
- Mütəxəssis
- Op. Dr. Dilarə Həsənova
- Klinika
- Modern Hospital, Bakı
Kolonoskopiya nədir?
Qısa cavab
Kolonoskopiya yoğun bağırsağın bütün hissələrinin nazik, elastik, ucunda kamera olan alət (kolonoskop) ilə müayinəsidir. Polipləri, iltihabı və şişləri aşkarlamağa imkan verir. Poliplər çox vaxt elə həmin prosedur zamanı götürülür, şübhəli sahələrdən biopsiya alınır. Kolonoskopiya həm diaqnostik, həm də yoğun bağırsaq xərçənginin qarşısını almağa yönəlmiş profilaktik müayinədir.
Modern Hospital-da kolonoskopiyanı kim aparır?
Dr. Həsənovanın xəstələrinin kolonoskopiya və qastroskopiyasını Modern Hospital-ın endoskopist həkimi aparır. Dr. Həsənova proktoloji müayinədən sonra kolonoskopiyaya göstərişi müəyyən edir, nəticəyə əsasən müalicəni planlaşdırır.
Kimlərə tövsiyə olunur?
- 45 yaşdan yuxarı şəxslərə, şikayət olmasa belə, skrininq məqsədilə (bəzi tövsiyələrdə 50 yaşdan)
- Ailəsində yoğun bağırsaq xərçəngi və ya polip olanlara (daha erkən yaşdan)
- Rektal qanama, nəcisdə qan və ya müsbət gizli qan testi olduqda
- Uzunmüddətli qəbizlik, ishal və ya defekasiya vərdişinin dəyişməsində
- Səbəbsiz arıqlama, qanazlığı olduqda
- İltihabi bağırsaq xəstəliyi şübhəsində və nəzarətində
- Polip götürüldükdən sonra həkimin təyin etdiyi vaxtda
Yoğun bağırsaq xərçənginin skrininqi
- Orta risk qrupu: skrininq 45 yaşdan başlanır (bəzi ölkələrdə 50 yaşdan); üsul kolonoskopiya və ya nəcisdə gizli qan testidir (FİT).
- Yüksək risk qrupu: müayinə daha erkən başlanır və daha tez-tez aparılır.
Hazırlıq
- Müayinədən bir neçə gün əvvəl həkimin göstərişinə uyğun pəhriz (az lifli qida)
- Bağırsağın təmizlənməsi üçün xüsusi preparatın təlimata uyğun qəbulu. Tam təmizlənmə daha dəqiq görüntü deməkdir.
- Qanı durulaşdıran, şəkər əleyhinə və dəmir preparatlarını qəbul edirsinizsə, həkimə əvvəlcədən bildirin
- Sedasiya planlaşdırılırsa, müşayiətçi ilə gəlin
Prosedur necə keçir?
Kolonoskopiya adətən sedasiya (yüngül dərman yuxusu) altında aparılır. Xəstə prosedur zamanı adətən ağrı hiss etmir və çox vaxt onu xatırlamır. Prosedur adətən 20–60 dəqiqə çəkir. Polip götürülməsi və ya biopsiya bu müddəti uzada bilər.
Müayinədən sonra
- Bir neçə saat köp və qaz hissi ola bilər.
- Sedasiya alınıbsa, həmin gün avtomobil idarə etmək tövsiyə olunmur.
- Endoskopik nəticə adətən dərhal izah olunur. Biopsiyanın histoloji cavabı laboratoriya müddətindən asılıdır.
- Nadir ağırlaşmalar: polip götürülən yerdən qanama, bağırsaq divarının zədələnməsi, sedasiyaya reaksiya. Güclü qarın ağrısı, hərarət və ya qanama olduqda həkimə dərhal müraciət edin.
Kolonoskopiya və videoproktoskopiya
| Videoproktoskopiya | Kolonoskopiya | |
|---|---|---|
| Müayinə olunan sahə | Anal kanal və düz bağırsağın son hissəsi | Bütün yoğun bağırsaq və düz bağırsaq |
| Hazırlıq | Adətən xüsusi hazırlıq tələb etmir | Pəhriz və bağırsağın tam təmizlənməsi |
| Anesteziya | Ağrıkəsici gel | Adətən sedasiya |
| Kim aparır? | Dr. Həsənova | Endoskopist həkim |
Görünən sahə
- Videoproktoskopiya — anal kanal və düz bağırsağın son təxminən 10–15 sm-i
- Kolonoskopiya — bütün yoğun bağırsaq və düz bağırsaq