Paraproktit nədir?
Paraproktit (perianal abses) anus ətrafında yaranan irinli iltihabdır. Bu vəziyyət təcili tibbi müdaxilə tələb edir. Müalicə olunmadıqda infeksiya dərin toxumalara yayıla və sonradan anal fistula əmələ gələ bilər.
Əlamətlər:
- Anus ətrafında şişkinlik
- Güclü, döyünən ağrı
- Qızartı və temperatur artımı
- Bəzən qızdırma
⚠️ Ev şəraitində sıxmaq və ya deşmək qəti qadağandır. Bu, infeksiyanın daha dərinə yayılmasına və ağırlaşmalara səbəb ola bilər.
Anal Fistula nədir?
Anal fistula anus daxilindən dəriyə doğru uzanan anormal kanaldır. Əksər hallarda əvvəlki paraproktitin nəticəsi olaraq yaranır.
Fistula öz-özünə keçmir və mütləq cərrahi müalicə tələb edir.
Əlamətlər:
- Perianal axıntı
- Dəridə kiçik dəlik
- Təkrarlayan şişkinlik və ağrı
- Paltarın çirklənməsi
- Bəzən qaşınma
Diaqnostika
Düzgün müalicə üçün fistulanın növü və sfinkter əzələləri ilə əlaqəsi dəqiq müəyyən edilməlidir.
İstifadə olunan üsullar:
- Rektal müayinə
- Anoskopiya
- MRT (Maqnit Rezonans Tomoqrafiyası) – mürəkkəb fistulalarda əməliyyat planlaması üçün vacibdir
- Zərurət olduqda digər görüntüləmə üsulları
Məqsəd sfinkter funksiyasını qorumaq və təkrarlanma riskini minimuma endirməkdir.
Müalicə üsulları
1️⃣ Paraproktit (Abse) müalicəsi
- Təcili cərrahi drenaj (irinliyin boşaldılması)
- Antibakterial müalicə
- Müntəzəm nəzarət
Abses vaxtında müalicə olunmazsa fistulaya çevrilə bilər.
2️⃣ Anal fistula müalicəsi
Fistula yalnız cərrahi yolla aradan qaldırılır. Müasir yanaşma sfinkter qoruyucu texnikalara əsaslanır.
Əsas üsullar:
🔹 Fistulektomiya – fistula kanalının tam çıxarılması
🔹 LIFT üsulu – sfinkter əzələsini qoruyaraq fistulanın bağlanması
🔹 Sfinkter qoruyucu müasir texnikalar
Müalicənin məqsədi:
- Fistulanı tam aradan qaldırmaq
- Nəcis saxlamanı qorumaq
- Təkrarlanma riskini azaltmaq
- Xəstənin həyat keyfiyyətini bərpa etmək
Nə vaxt həkimə müraciət etməlisiniz?
- Anus ətrafında ağrılı şişlik varsa
- Axıntı və ya pis qoxu hiss edilirsə
- Abses təkrarlanırsa
- Dəridə sağalmayan dəlik mövcuddursa
Paraproktit və fistula gecikdirildikdə daha mürəkkəb əməliyyatlara səbəb ola bilər.
Nəticə
Anal fistula və paraproktit ciddi, lakin müasir cərrahiyyə ilə effektiv şəkildə müalicə olunan problemlərdir. Erkən müdaxilə əməliyyatın daha təhlükəsiz və daha az travmatik olmasına imkan verir.