Tibbi yazı
Uşaqlarda qəbizlik və düzgün tualet vərdişləri
Dr. Dilarə Həsənova Dalğa FM-in «Valideyn saatı» verilişində uşaqlarda bağırsaq sağlamlığı və düzgün tualet vərdişləri barədə danışıb. Bu yazı həmin mövzunu ümumiləşdirir. Uşaqlarda qəbizlik ilk növbədə pediatr tərəfindən qiymətləndirilir.
Uşaqlarda qəbizlik necə özünü göstərir?
- Nadir və ağrılı defekasiya, bərk və iri nəcis
- Uşağın tualetdən qaçması, ayaqlarını çarpazlayıb «saxlaması»
- Alt paltarında nəcis izləri
- Qarın ağrısı, iştahsızlıq
Ən çox rast gəlinən səbəblər
- Az maye, az meyvə-tərəvəz qəbulu
- Tualetə getməni gecikdirmək: oyun, utanma, məktəb tualetindən çəkinmə
- Ağrılı defekasiyadan sonra yaranan qorxu (bəzən kiçik anal çat səbəbindən)
- Az fiziki aktivlik
- Həyat rejiminin dəyişməsi: səfər, məktəbə başlamaq
Valideynlərin tez-tez buraxdığı səhvlər
- Uşağı tualetə görə danlamaq və ya cəzalandırmaq
- Məktəbdə tualet ehtiyacını «dözərsən» deyə gecikdirməyə öyrətmək
- Həkimə müraciət etmədən uzun müddət işlədici vasitələr vermək
Düzgün tualet vərdişi necə formalaşdırılır?
- Yeməkdən sonra 5–10 dəqiqəlik müntəzəm «tualet vaxtı»
- Ayaqların altına kürsü qoymaq ki, uşaq rahat otursun
- Kifayət qədər su, meyvə, tərəvəz, tam taxıllı qidalar
- Gündəlik hərəkət və oyun
- Uşağı tərifləmək, sakit və rahat mühit yaratmaq
- Məktəb yaşlı uşağa ehtiyac yarananda tualetə getməkdən utanmamağı öyrətmək
Nə vaxt həkimə müraciət etməli?
Nəcisdə qan, qusma, qarın şişkinliyi, arıqlama, hərarət, çox şiddətli ağrı olduqda və ya qəbizlik bir neçə həftədən çox davam etdikdə pediatra müraciət edin. Anus nahiyəsində çat, qanama və ya şiş olduqda pediatr uşağı proktoloqa yönləndirə bilər.
Veriliş: Dalğa FM YouTube kanalında tam versiya (11 fevral 2026).
