Pilonidal sinus nədir?
Pilonidal sinus (xalq arasında “qıl dönməsi”) əsasən oma-büzdüm (quyruq sümüyü) nahiyəsində yaranan xroniki iltihabi xəstəlikdir. Dərinin altında tük və epitel qalıqlarının toplanması nəticəsində kista və ya sinus kanalı əmələ gəlir.
Bu problem daha çox gənc yaşlı kişilərdə, uzun müddət oturan şəxslərdə və sıx tüklənməsi olan insanlarda rast gəlinir.
Əsas əlamətlər
- Oma nahiyəsində ağrı
- Oturarkən narahatlıq
- Şişkinlik və qızartı
- Pis qoxulu axıntı
- Dəridə kiçik dəliklər (sinus ağızları)
- Bəzən qızdırma (absesləşmə halında)
Xəstəlik bəzən uzun müddət simptomsuz qala bilər, lakin infeksiya inkişaf etdikdə kəskin ağrılı vəziyyət yaranır.
Səbəblər və risk faktorları
- Uzun müddət oturaq həyat tərzi
- Sıx tüklənmə
- Dərinin təkrarlanan sürtünməsi
- Gigiyena problemləri
- Artıq çəki
- Ailəvi meyillilik
Diaqnostika
Diaqnoz əsasən klinik müayinə ilə qoyulur. Həkim sinus ağızlarını və iltihabi sahəni vizual olaraq qiymətləndirir.
Mürəkkəb hallarda əlavə görüntüləmə üsulları istifadə oluna bilər.
Müalicə üsulları
Pilonidal sinus öz-özünə sağalmır və qalıcı müalicə üçün cərrahi müdaxilə tələb olunur.
1️⃣ Kəskin abses halında
- İrinliyin açılması və drenaj
- İltihabın nəzarət altına alınması
Bu mərhələdən sonra əsas əməliyyat planlaşdırılır.
2️⃣ Planlı cərrahi müalicə
Məqsəd xəstə toxumanın tam çıxarılması və təkrarlanma riskinin minimuma endirilməsidir.
İstifadə olunan üsullar:
🔹 Açıq üsul – Xəstə toxuma çıxarılır və yara açıq saxlanaraq sağalır.
🔹 Limberq plastikası (flepli üsul) – Sağlam toxuma sürüşdürülərək sahə bağlanır. Nüks riskini azaldan müasir üsuldur.
Limberq plastikası həm funksional, həm də estetik baxımdan daha üstün nəticə verə bilər.
Əməliyyatdan sonra
- İlk sarğı 24 saat sonra edilir
- Gigiyena qaydalarına riayət vacibdir
- Həkim məsləhəti ilə yara baxımı
- Oturaq vəziyyətə mərhələli qayıdış
- Tüklərin müntəzəm təmizlənməsi nüks riskini azaldır
Sağalma müddəti seçilən üsula görə dəyişə bilər.
Nə vaxt həkimə müraciət etməlisiniz?
- Oma nahiyəsində ağrı və şişkinlik varsa
- Təkrarlayan axıntı müşahidə edilirsə
- Oturmaq çətinləşibsə
- Əvvəlki əməliyyatdan sonra problem yenidən yaranıbsa
Erkən müdaxilə daha kiçik əməliyyat və daha sürətli sağalma deməkdir.
Nəticə
Pilonidal sinus (kıl dönməsi) həyat keyfiyyətini ciddi şəkildə azalda bilən, lakin müasir cərrahiyyə ilə effektiv şəkildə müalicə olunan problemdir. Düzgün texnika seçimi və əməliyyat sonrası düzgün baxım təkrarlanma riskini minimuma endirir.