Anal çat: ağrılı, amma müalicə olunan problem

Anal kanalın aşağı hissəsi sinir ucları ilə zəngindir. Çat bu həssas sahədə yaranır. Ağrı anal sfinkterin refleks spazmına səbəb olur, spazm isə nahiyəyə qan axınını azaldır və çatın sağalmasını ləngidir. Beləcə «ağrı — spazm — sağalmama» dövrəsi yaranır.

Ən çox bərk və iri nəcis, qəbizlik və güclü gücənmə nəticəsində yaranır. Uzunmüddətli ishal və doğuş travması da səbəb ola bilər. Ağrı qorxusu ilə tualetə getməni gecikdirmək nəcisi daha da bərkidir və problemi dərinləşdirir.

Daxili babasil adətən ağrısız qanama ilə özünü göstərir. Anal çatda isə əsas şikayət defekasiya zamanı və sonra şiddətli ağrıdır, qan az olur. Bu iki xəstəlik çox vaxt birlikdə rast gəlinir. Dəqiq diaqnoz yalnız müayinə ilə qoyulur.

• Lifli qidalanma və bol maye ilə nəcisi yumşaltmaq
• Gücənməmək, istəyi gecikdirməmək
• Defekasiyadan sonra ılıq su ilə yumaq, ılıq oturma vannası
• Spirtli məhlul və yandırıcı vasitələrdən istifadə etməmək

Bu tədbirlər kömək edir, amma müalicəni həkim təyin etməlidir. Spazmı azaldan lokal preparatları yalnız həkim yazır.

Kəskin çatların böyük hissəsi konservativ müalicə ilə sağalır. 6 həftədən uzun davam edən, kənarları bərkimiş, yanında «gözətçi düyün» yaranmış xroniki çatda isə cərrahi müalicə tələb oluna bilər: lateral internal sfinkterotomiya (LİS) və ya çatın kəsilib götürülməsi (fissurektomiya).

Ağrı səbəbindən həkimə getməyi təxirə salmaq və özbaşına müalicə çatın xroniki hala keçməsinə səbəb ola bilər. Erkən müraciət daha sadə müalicə deməkdir.