Hemorroidlər anal kanalın üst qismindəki genişlənmiş venoz damar yumaqlarıdır. Daxilihemorroidlər hiss sinirlərinin az olduğu bölgədə yerləşdiyindən daha çox qanama və sallanmailə özünü göstərir, xarici hemorroidlər isə ağrı, şişkinlik və tromboz riski ilə xarakterizə olunur. Səbəblər Bağırsaq hərəkətliliyindəki dəyişikliklər (qəbizlik, ishal); hamiləlik və doğuş; oturaq həyat tərzi;bəzi idman növləri (atçılıq, velosiped sürmək, güləş, ağırlıq qaldırma); müəyyən …
Hemorroidlər anal kanalın üst qismindəki genişlənmiş venoz damar yumaqlarıdır. Daxili
hemorroidlər hiss sinirlərinin az olduğu bölgədə yerləşdiyindən daha çox qanama və sallanma
ilə özünü göstərir, xarici hemorroidlər isə ağrı, şişkinlik və tromboz riski ilə xarakterizə olunur.
Səbəblər
Bağırsaq hərəkətliliyindəki dəyişikliklər (qəbizlik, ishal); hamiləlik və doğuş; oturaq həyat tərzi;
bəzi idman növləri (atçılıq, velosiped sürmək, güləş, ağırlıq qaldırma); müəyyən peşə qrupları
(şoferlər, pilotlar, yük daşıyan fəhlələr); alkol qəbulu; pelvik bölgədə şişlər, qarında assitin
olması; yoğun bağırsaq şişləri; prostat vəzin böyüməsi; ürək çatmamazlığı; qaraciyər sirrozu;
ailəvi meyillilik; yaşlanma.
Əlamətlər
Rektal qanama (anusdan təzə qırmızı rəngli qan); anus nahiyəsindəki şişkinlik; axıntı, anusda islaqlıq hissi; qaşıntı; ağrı (xüsusilə xarici hemorroid və ya tromboz zamanı). Qeyd: ağrı daxili hemorroidlərdə çox gec bir əlamətdir; başlanğıc dövrlərdə ağrı varsa, trombozlaşmış hemorroid, perianal abses və ya anal çat düşünülməlidir.
Dərəcələr
1-ci dərəcə: Yalnız qanama; hemorroidlər rektoskopiya zamanı görünür, xaricə çıxmır. 2-ci
dərəcə: Qanama və qaşıntı; düyünlər gücənmə zamanı çölə çıxır, öz-özünə qayıdır. 3-cü
dərəcə: Qanama, qaşıntı, islaqlıq; düyünlər çölə çıxır, yalnız barmaqla içəriyə keçirilə bilir. 4-
cü dərəcə: Qanama, şiddətli qaşıntı, islaqlıq, ağrı; düyünlər daim xaricdədir, əllə də içəriyə
keçirilmir.
Diaqnoz
Gənc xəstələrdə diqqətlə dinlənilmiş şikayətlər + anal müayinə çox zaman kifayət edir. Rektal
qanama şikayəti ilə gələn xəstələrə rektoskopiya məsləhət görülür. 40 yaş və üstü qəbizlik
şikayəti ilə gələn, anal müayinəsidə hemorroid aşkarlanan bütün xəstələrdə kolonoskopiya
tətbiq olunmalıdır. Hemorroid tək başına yoğun bağırsaq xərçənginin əlaməti ola bilər; bu
həmişə nəzərə alınmalıdır.
Müalicə
Konservativ: bağırsaq funksiyasının normaya salınması, lifli pəhriz (gündə 25–35 q), gündə
1.5–2 litr su, venotonik preparatlar, lokal məlhəm/şamlar. Anesteziyasız ofis prosedurları:
skleroterapiya, band liqasiyası (2–3-cü dərəcədə yüksək effektivlik), infraqırmızı koaqulyasiya.
Cərrahi: klassik hemorroidektomiya (orta hesabla 1 gün xəstəxana), LIGASURE/Harmonik
skalpellə hemorroidektomiya (“sıfır qanama” prinsipi, minimal toxuma zədəsi), Lazer müalicəsi
(Nd-YAG), Longo (PPH) staplerli əməliyyat.
